Een vaatwasser draait in veel huishoudens bijna elke dag, en juist daardoor valt het pas op als er iets mis is wanneer de borden vettig uit de machine komen of er een plas water voor de deur ligt. Vaak kondigt een storing zich eerder aan. Een programma dat langer duurt dan normaal, een vreemd zoemend geluid of een laagje water dat na afloop op de bodem blijft staan: kleine signalen die zeggen dat het apparaat aandacht nodig heeft.
De meest voorkomende klachten op een rij
Wie de klachten bij vaatwassers naast elkaar legt, ziet steeds dezelfde patronen terugkomen. Het apparaat start niet of stopt halverwege het programma. De vaat wordt niet goed schoon of blijft nat. Er lekt water, aan de voorkant of ongemerkt onder de machine. Tijdens het wassen maakt de vaatwasser meer lawaai dan je gewend bent. Of er verschijnt een foutcode op het display die je niet direct kunt plaatsen. Ook slechte afvoer hoort in dit rijtje: water dat blijft staan is een van de duidelijkste aanwijzingen dat er ergens iets verstopt of defect is.
Die klachten lijken op elkaar, maar de oorzaak kan sterk verschillen. Niet goed schoon kan komen door een vol filter, door verstopte sproeiarmen of door een verwarmingselement dat het water niet meer op temperatuur brengt.
Wat je zelf kunt nagaan
Een deel van de problemen los je op zonder gereedschap. Het filter onderin de machine is de bekendste boosdoener. Daar verzamelen zich etensresten, glassplinters en vet, en een vol filter zorgt voor slechte afvoer en een vieze geur. Kijk ook naar de sproeiarmen: zitten de gaatjes dicht met kalk of resten, dan bereikt het water de vaat niet goed meer.
Verder loont het om te controleren of de afvoerslang niet geknikt ligt, of er nog zout en glansspoelmiddel in de machine zit, en of de vaatwasser niet te vol is geladen. Een grote pan die een sproeiarm blokkeert, verklaart soms in één keer waarom het bovenrek niet schoon wordt.
Wanneer je beter een vakman laat kijken
Er is een grens aan wat je als bewoner verantwoord zelf kunt doen. Lekkage onder de machine, een foutcode die blijft terugkomen of een vaatwasser die niet meer opwarmt, wijzen meestal op een onderdeel dat vervangen moet worden: een pomp, een slang, een sensor of de verwarming. Daarvoor moet het apparaat open, en dan speelt de combinatie van water en elektriciteit mee. Op dat punt is het verstandig een vaawasser monteur in te schakelen die eerst een diagnose stelt en pas daarna gaat repareren.
Bij Dé Witgoed Specialist, waar vaatwassers van onder meer Bosch, Siemens, Miele, AEG en Samsung worden gerepareerd, loopt dat via een vaste volgorde. Je geeft het merk, het typenummer en de storing door, de monteur stelt ter plaatse vast wat er aan de hand is en repareert het apparaat bij voorkeur thuis. Lukt dat niet, dan gaat de machine mee naar de werkplaats. Het typenummer bij de hand hebben scheelt tijd, omdat de monteur dan vooraf al kan inschatten welke onderdelen nodig zijn. Het staat meestal op een sticker aan de zijkant van de deur.
Repareren of vervangen
Bij een oudere vaatwasser komt vroeg of laat de vraag of repareren nog zin heeft. Er is geen vaste leeftijd waarop dat omslaat. De afweging hangt af van wat er kapot is, wat de reparatie kost en hoe het apparaat verder functioneert. Een nieuwe pomp in een machine die verder prima werkt, is een andere beslissing dan de derde storing in twee jaar.
Ook het verbruik telt mee. Oudere modellen gebruiken doorgaans meer water en energie dan nieuwe. Tegelijk heeft repareren een duidelijk voordeel: je houdt een werkend apparaat in gebruik in plaats van het af te voeren. Een vakman kan op basis van de diagnose vertellen of de rest van de machine nog in goede staat is, en dat is precies de informatie die je nodig hebt om een goede keuze te maken.
Onderhoud dat storingen voorkomt
De meeste storingen bouwen zich langzaam op. Wie maandelijks het filter schoonmaakt, af en toe een programma op hoge temperatuur draait zonder vaat en het zoutreservoir bijvult, voorkomt een groot deel van de problemen. Laat na het laatste programma de deur even op een kier staan, zodat vocht kan ontsnappen en er geen muffe lucht ontstaat.
Hetzelfde principe geldt eigenlijk voor al het witgoed in huis, van wasmachine tot koelkast: een beetje regelmatige aandacht houdt apparaten langer in goede conditie. Na een reparatie krijg je vaak ook onderhoudstips mee die passen bij jouw model.