De binnenkant van een huis krijgt meestal alle aandacht. Er wordt geschilderd, herschikt en gestyled tot de woonkamer precies goed aanvoelt. De buitenkant, de gevel en het dak, blijft daarbij vaak buiten beeld. Toch is juist dat deel het meest blootgesteld aan weer en wind, en dat is op termijn ook te zien.
Aanslag en algen op de gevel
Een gevel die aan de noordkant ligt of in de schaduw van bomen staat, krijgt minder zon en droogt daardoor langzamer op na regen. Die vochtige omgeving is ideaal voor algen en mos, die als een groene waas over stucwerk, baksteen of houten gevelbekleding kunnen trekken. In het begin is het vooral een esthetische kwestie: het huis oogt minder verzorgd dan het eigenlijk is. Maar aanslag die jarenlang blijft zitten, kan de poriën van het gevelmateriaal aantasten en vocht vasthouden dat er juist uit zou moeten trekken. Bij stucwerk kan dat op termijn leiden tot haarscheurtjes, bij hout tot rot onder de verflaag.
Het dak: onzichtbaar, maar cruciaal
Het dak krijgt nog minder aandacht, simpelweg omdat niemand er dagelijks naar kijkt. Toch is mosgroei op dakpannen een van de meest voorkomende onderhoudsproblemen bij Nederlandse huizen. Mos houdt vocht vast, en bij vorst kan dat vocht uitzetten en de pannen op termijn beschadigen. Losgeraakt mos en bladafval spoelen bovendien vaak mee naar de dakgoot, waar het voor verstoppingen zorgt. Een dakgoot die niet meer goed afwatert, laat het water over de rand lopen, en dat kan uiteindelijk vochtplekken op de gevel of zelfs vochtproblemen in de spouwmuur veroorzaken. Wat op het dak begint, eindigt dus regelmatig als een probleem binnenshuis.
Zelf doen of uitbesteden
Voor een klein stukje gevel op ooghoogte is een sopje met een zachte borstel vaak voldoende. Zodra het om een hele gevel of een dak gaat, wordt het al snel een ander verhaal. Er komt hoogwerk of steigermateriaal bij kijken, en een verkeerd ingestelde hogedrukreiniger kan voegwerk of dakbedekking juist beschadigen in plaats van beschermen. Daarom kiezen steeds meer huiseigenaren ervoor om dit werk uit te besteden aan een gespecialiseerd bedrijf. Een partij als gebo bv richt zich specifiek op dak- en gevelreiniging en biedt daarnaast coatings aan die er na een schoonmaakbeurt voor zorgen dat nieuwe aanslag zich minder snel opbouwt. Voor wie liever geen agressieve middelen rond huis en tuin heeft, is het de moeite waard om vooraf te vragen met welke producten wordt gewerkt.
Het verschil tussen materialen speelt hierbij ook mee. Een gevel van baksteen kan doorgaans wat meer hebben dan een gevel met een pleisterlaag of een houten bekleding, die sneller beschadigt bij een te hoge waterdruk. Wie twijfelt of een gevel geschikt is voor reiniging met een hogedrukreiniger, doet er verstandig aan dit eerst uit te zoeken voordat er water op het materiaal wordt gezet. Hetzelfde geldt voor dakpannen: sommige soorten zijn poreuzer dan andere en nemen sneller vocht op, wat meespeelt in hoe vaak onderhoud nodig is.
Voorkomen is makkelijker dan genezen
Wie de gevel en het dak eens in de zoveel jaar laat reinigen en waar nodig laat coaten, voorkomt dat kleine problemen uitgroeien tot grotere reparaties. Een gevel die zichtbaar is aangetast door vocht, of een dak met beschadigde pannen door opgehoopt mos, kost uiteindelijk meer aandacht en geld dan een tijdige onderhoudsbeurt. Het is dezelfde logica als bij de rest van het huis: op tijd een klein beetje aandacht geven, scheelt op de lange termijn een hoop gedoe. Bovendien is een schone, goed onderhouden gevel simpelweg prettiger om naar te kijken, zowel voor de bewoners zelf als voor wie langsloopt.
Het einde van de zomer is een goed moment om de buitenkant van het huis eens kritisch te bekijken. Voordat het najaar met regen en wind aanbreekt, is precies te zien waar aanslag zich heeft opgebouwd en of de dakgoot al vol bladeren zit. Een kwartiertje buiten rondlopen met een kritische blik maakt vaak al duidelijk waar de komende maanden aandacht naartoe moet, zodat het huis er niet alleen van binnen, maar ook van buiten verzorgd bij staat.